Kuş gribinin zamansal seyri
Kuş gribi son yıllarda Asya’da yıkıma sebep olmaktadır. Hastalığın yayılımını önlemek için milyonlarca kuş imha edilmesine rağmen 2005 yılı içinde 62 kişi kuş gribine bağlı olarak hayatını kaybetti.
Virüsün genetik mutasyon geçirip insandan insana bulaşabilecek bir forma dönmesinden korkulması nedeniyle uzmanlar 1918 yılındaki İspanyol gribi benzeri dünya çapında bir salgın, pandemi olasılığı hakkında uyarıda bulunmaktadırlar.
Kuş gribinin zamansal seyri:
1890
Kayıtlarda bulunan ilk grip salgını
1918
İspanyol gribi salgını, H1N1 grip virüsü tarafından meydana getirildi ve 40 milyondan fazla kişi hayatını kaybetti. H1N1’in kaynağı hala gizemini koruyor ancak domuz veya başka bir hayvanın aracı konak olabileceği düşünülüyor.
1957
Asya gribi salgını, H2N2 grip virüsü tarafından meydana getirildi ve 100.000 kişinin ölümüne neden oldu.
1968
Hong Kong gribi salgını, H3N2 grip virüsü tarafından meydana getirildi ve 700.000 kişinin ölümüne neden oldu. Hem H2N2 (1957’deki dünya çapında salgın), hem de H3N2 grip virüsünün, muhtemelen aynı insanda aynı anda meydana gelen insan ve kuş gribi hastalığı sırasında, insan ve kuş gribi virüslerinin arasında gelişen genetik alışveriş sonucunda ortaya çıkan yeni bir grip virüsü nedeniyle ortaya çıktığı düşünülmektedir.
21 Mayıs 1997
H5N1 kuş gribi virüsü ilk kez Hong Kong’daki bir hastadan tespit edildi. Bu virüs kümes hayvanları ile yakın temasta olan 18 kişinin hastalanmasına ve bunların 6’sının ölmesine neden oldu. Neyse ki bu virüs insandan insana atlamamaktaydı. 3 gün içinde Hong Kong’daki tüm tavuklar öldürülerek bu salgının yayılımı durduruldu.
Eylül 1998
Antimikrobiyal ajanlar ve kemoterapi Interscience Konferansında grip virüsünün nöraminidaz enzimini hedef alan 2 yeni grip ilacı olan Relenza ve Tamiflu araştırmalarının sonuçları açıklandı.
1999
İki yeni grip ilacı olan Relenza ve Tamiflu Amerika ve Avrupa’da ruhsat aldı.
2001
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) grip virüsü surveyansının (taraması) kalitesini, hızını ve oranını arttırmak amacıyla hazırladığı global laboratuar önerisini yayınladı. (Science 293, 1729; 2001).
Şubat 2003
Hong Kong’da birisi ölen iki H5N1 vakasının görülmesiyle birlikte alarm zilleri çalmaya başladı.
28 Şubat 2003
Hollanda’da tavuklarda H7N7 grip virüsüne bağlı salgınlar görüldü. Nisan ayı itibariyle H7N7 grip virüsü yaklaşık 800 kümes çiftliğine yayıldı ve yaklaşık 11 milyon tavuğun imha edilmesine neden oldu. Bu virüsle 83 insanda enfeksiyon gelişti, grip benzeri bir tablo ve gözlerde konjunktivit (kızarıklık, ağrı, sulanma, yanma ile seyreden bir enfeksiyon tablosu) görüldü ve vakalardan birisi hayatını kaybetti
Aralık 2003
Güney Kore tavuklarda ilk kez H5N1 salgını görüldü.
Ocak 2004
Japonya’da 1925’ten bu yana ilk kez H5N1 kuş gribi salgını görüldü.
Ocak 2004
DSÖ Tayland ve Vietnam’da 8’i ölümle sonuçlanan 11 insan H5N1 vakasını konfirme etmiştir. Ancak insandan insana geçiş yoktur. Virüs Tyaland, Vietnam, Japonya ve Güney Kore’de çiftliklerde büyük hasar oluşturmuştur ve Çin’deki ördek çiftliklerinde de görülmüştür.
DSÖ 2003 ve 2004 yıllarındaki H5N1 virüsü örneklerine dayanarak, Amerika ve Avrupa’daki laboratuarlarda bir aşı virüsü oluşturmaya çalışmaktadır.
Şubat 2004
Birleşmiş Milletler Yiyecek ve Tarım Organizasyonu kuş gribinden etkilenen ülkelerin hükümetlerine o bölgelerdeki kuşların kesiminin hastalığı durdurmada yeterli olmadığını ve riskli bölgelerdeki kümes hayvanlarının aynı zamanda aşılanmaları gerektiğini bildirmiştir.
Mart 2004
H5N1 kuş gribi virüsü Asya’daki kümes hayvanlarında daha da yayılmıştır ve insanlarda 34 vaka ve 23 ölüme neden olmuştur.
6 Nisan 2004
British Columbia’da grip benzeri bulguları olan iki kümes çiftliği çalışanında H7N3 enfeksiyonu bildirilmiştir.
Haziran 2004
Tavuklar ve fareler üzerinde yapılan testler, 2004 yılında ördeklerden izole edilen H5N1 virüsünün, son yıllarda daha önce tespit edilen virüslere kıyasla memelilerde daha fazla hastalık yapma ve zarar verme yeteneğine sahip olduğunu göstermiştir.
Temmuz 2004
Tayland, Vietnam, Çin ve Endonezya’yı da içeren pek çok ülke kümes hayvanlarında yeni H5N1 enfeksiyonları bildirmiştir.
Ağustos 2004
H5N1’in Vietnam’da 3 kişinin daha ölümüne neden olduğu bildirildi. Çin’li bilim adamları domuzlarda H5N1 enfeksiyonu bildirdi ve domuzlardaki bu enfeksiyon, grip virüsünün genetik yapısını değiştirebilmesiaçısından riskli olarak değerlendirildi. Domuzlarda eğer hem insan hem de kuş gribi virüsü aynı anda enfeksiyona neden olursa, virüsler arasında genetik alışveriş olasılığı ve ortaya büyük bir salgına neden olabilecek yeni bir virüs çıkma ihtimali yüksektir.
H5N1 virüsü güneydoğu Asya’da yayılmaya devam etmektedir ve bu nedenle 100 milyonun üzerinde tavuk imha edilmiştir. Vietnam ve Tayland’da kuş gribi virüsü yaklaşık 37 kişinin hastalanmasına, 26 kişininde ölmesine neden olmuştur.
Ekim 2004
İngiliz otoriteler Chiron’un Liverpol’daki fabrikasında sterilite problemleri nedeniyle bu yılın grip aşısı üretimini durdurmuştur. Amerika’daki grip aşılarının %50’sini temin eden Chiron’un üretiminin durması nedeniyle Amerika’da grip aşısı sıkıntısı yaşanmasına neden olmuştur.
Kasım 2004
DSÖ H5N1 kuş gribi virüsünün milyonlarca insanın ölümüne neden olabilecek bir dünya çapında salgını başlatabileceğine inanmaktadır. Dünyanın büyük kısmı bu tip bir salgına hazır değildir ve böyle bir salgının oluşturabileceği hasarı azaltabilmek için hazırlıklı olmak gerekmektedir.
DSÖ yetkilileri aşı üreticileri, halk sağlığı uzmanları ve hükümet yetkilileri ile dünya çapındaki salgını önleyebilecek grip aşısı üretiminin hızlandırılması konusunda konuşmaktadır.
Aralık 2004
DSÖ Eylül ayının başından itibaren gelişen ilk insan H5N1 vakasını bildirmiştir. Tavuk genetik yapısının diziliminin belirlenmesi (Nature’da 9 Aralık 2004’te yayınlandı) şu anda virüsün insandan insana atlamasını engelleyen genlerin belirlenmesi için fikir verebilecektir.
2004 başından beri kuş gribi Vietnam ve Tayland’da 32 kişinin ölümüne ve Asya’da milyonlarca tavuğun ölümüne neden olmuştur.
Ocak 2005
Çin otoriteleri kuş gribini tespit etmek için hızlı test geliştirdiklerini açıklamıştır. Bu test sayesinde saatler içinde kuş gribi virüsü tespit edilebilecektir.
Ocak/Şubat 2005
Aralık 2004’ten bu yana Vietnam’da 12’si ölümcül 13 yeni vaka daha meydana gelmiştir.13 additional cases of bird flu have occurred in Vietnam since December 2004, 12 fatal.
Şubat 2005
Kamboçya’da ilk kuş gribi vakası bildirildi.
Vietnam’da kuş gribinin insandan insana muhtemel geçişi ile ilgili bir yazı yayınlandı. (New Engl. J. Med, 352 333–340)
DSÖ H5N1 aşı virüsü için bir prototip hazırladı ve klinik çalışmalarda kullanılmak üzere aşılar geliştirildi.
Mart 2005
Vietnam’da 15 yeni ve Kamboçya’da 1 yeni H5N1 vakası bildirilmiştir.
Kuş gribi Kore Cumhuriyeti’de dahilolmak üzere 10 ülkeye yayılmış ve 50 milyon tavuğun ölümüne neden olmuştur.
Nisan 2005
Vietnam salgın başladığından bu yana toplam 60 laboratuarda konfirme insan vakası ve 35 ölüm, Tayland 17 insan enfeksiyonu ve 12 ölüm ve kamboçya 2 enfeksiyon ve 2 ölüm bildirmiştir.
Mayıs 2005
Çin’de H5N1’e bağlı insanlarda enfeksiyon ve ölüm dedikoduları konfirme edilmemiştir. Çin’de 1000’den fazla göçmen kuş, kuş gribi virüsü nedeniyle ölmüştür. Endonezya’da ise hükümet domuzlarda H5N1 enfeksiyonu bildirmiştir.
19 Mayıs 2005
DSÖ Vietnam, Tayland ve Kamboçya’da Ocak 2004’ten bu yana 97 vaka ve 53 ölüm bildirmiştir.WHO reports 97 cases and 53 deaths from bird flu in Vietnam, Cambodia and Thailand since January 2004.
Haziran 2005
Endonezya hasta tavuklarla temas sonrasında bir kişinin ölümcül kuş gribi virüsü ile enfekte olduğunu bildirmiştir. Çiftlik işçisi olan bu kişide herhangi bir belirti görülmemiştir ancak kanında H5N1 virüsü tespit edilmiştir.
Kuş gribi Amantadin ailesindeki antiviral ilaçlara karşı dirençli hale gelmiştir.
Temmuz 2005
Malezya’daki 3 günlük konferansın sonunda DSÖ kuş gribinin insanlarda yayılımını durdurmak için 150 milyon dolar ve Asya’da hayvanlar arasındaki yayılımını durdurmak için ise 100 milyon dolar gerektiğini bildirmişlerdir.
Kuş gribinden henüz etkilenmemiş olan tek Asya ülkesi olan Filipinler, başkent Manila’nın kuzeyindeki bir kasabada ilk kuş gribi vakasını bildirmişlerdir ancak bu salgının H5N1 olup olmadığı henüz kesin belirlenmemiştir.
29 Temmuz’da DSÖ Endonezya’daki ilk insan H5N1 vakası olan bir adamın 8 yaşındaki kızında da H5N1 kuş gribi olduğunu doğrulamıştır. Her 2 vakada hayatını kaybetmiştir.
Ağustos 2005
DSÖ Vietnam’da 3 yeni kuş gribi vakası daha görüldüğünü doğrulamıştır. Bu 3 kişiden ikisi hayatını kaybetmiştir. Aralık 2004’ten bu yana Vietnam’da görülen 63 insan vakasının 20’si hayatını kaybetmiştir.
Rusya ve Kazakistan Temmuz ayının sonlarında kümes çiftliklerindekuş gribi salgını bildirmişlerdir ve bu salgınların H5N1’e bağlı olduğu Ağustos ayı başında belirlenmiştir. Her iki ülkedeki salgınlar evcil kuşların bu hastalığı, vahşi kuşların su içtiği kaynaktan su içerek almalarına bağlanmaktadır.
Ağustos başında Tibette bir kümes çiftliğinde H5N1 salgını tespit edilmiştir. Moğolistan, ülkenin kuzeyinde bulunan iki gölde 89 göçmen kuşun ölmesi nedeniyle acil bir rapor yayınlamıştır.
Ölen kadın göçmen bürosunda çalışmaktaydı ve kümes hayvanları ile teması çok azdı. Bu vakada hastalığın kaynağı hala bilinmemektedir. Sağlık otoriteleri hastanın temas ettiği kişileri takip etmekte ve test etmektedir.
25 Ağustos 2005
İngiliz Veterinerler Birliği kuş gribinin kaçınılmaz bir şekilde İngiltere’ye de ulaşacağını söylemiştir. Bu nedenla kümes hayvanlarının göçmen kuşlardan muhtemel H5N1 virüsü alma ihtimaline karşı bu hayvanların kapalı yerde tutulmalarını önermiştir.
Amerika Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH) H5N1’e karşı aşı geliştirme çalışmalarının erken dönem sonuçlarını açıklamıştır. Buna göre, iki kez yüksek doz aşı uygulaması ile hastalığa karşı korunma sağlanmaktadır. Ancak bu durumda milyonlarca insanı koruyabilecek miktarda aşı üretimi olamayacaktır.
Endonezya’da kuş gribinden ilk ölüm Temmuz ayında rapor edilmiştir.
26 Ağustos 2005
Kuş gribi diğer türlere sıçradı; Vietnam’da SARS’ın yayılmasına neden olan kedi ailesinden bir türde bulunduğu onaylandı.Kuş gribi kaplanlar gibi diğer memelilerde de daha önce tespit edilmiştir.
Eylül 2005
Endonezya’da 3 yeni insan vakası görülmüştür. 37 yaşında bir kadın 10 Eylül’de ölmüş ve ülkede kuş gribi nedeniyle hayatını kaybeden 4. kişi olmuştur. Endonezya’dan Temmuz 2005’ten bu yana bildirilen 3. vaka olan 8 yaşındaki erkek çocuğu iyileşmiştir. Daha sonra evinde hasta veya ölmüş tavuklarla temas sonrasında hastalanan 27 yaşındaki kadın 26 eylül’de ölmüştür.
Viet Nam yetkilileri Aralık 2004 ortasından bu yana görülen insan vakası sayısını 64, ölümleri 21 olarak bildirmiştir.
11 Eylül 2005
Malta’da ikinci Avrupa İnfluenza Kongresi başladı. Kuş gribi uzmanları, kuş gribinin halihazırda dünyaya yayılmakta olduğunu ve hala hazır olmadığımız, dünya çapında büyük bir salgına yol açma tehlikesi taşımaktadır.
Konferansı organize eden Albert Osterhaus bazı hükümetlerin bu sorunu en azından ciddiyetle ele aldığını ve hemen hemen 50 ülkenin şu anda olası bir pandemiye (dünya çapında salgına) hazırlık planı taslağı olduğunu belirtmiştir.
Endonezya otoriteleri Jakarta’da ölen 37 yaşında bir kadının kuş gribinin 4. vakası olabileceğini ve ilk testlerde H5N1 tespit edildiğini bildirmiştir. Hastadan alınan örnekler sonucun doğrulanması için Hong Kong’a gönderilmiştir.
15 Eylül 2005
Amerika bugün H5N1 pandemisine karşı önlemlerini arttırmak üzere Sanofi Pasteur’dan 100 milyon USD’lık aşı ve Glaxo Smith Kline’dan 84.300 kişiyi tedavi edebilecek antiviral (Relenza- Zanamivir) almıştır. Şu anda ellerinde az miktarda Tamiflu vardır.
Amerikalı yetkililer 20 milyon kişiyi aşılamaya yetecek miktarda aşı ve ek 20.milyon kişiyi de tedavi etmek üzere ilaç almak istediklerini söylemiştir. 100 milyon USD’a kaç doz aşı alınabileceği kesin değildir çünkü şu anda klinik çalışmaları yapılan aşı yüksek dozlarda etkinlik sağlamaktadır.
Kanada 34 milyon Kanada dolarını pandemik aşı prototipi hazırlanması için bir kenara ayırmıştır.
Almanya düşük miktarda antijen içeren, adjuvanlı, tüm virüs aşısı üretmek üzere 24 milyon dolarlık bir fon ayırm ıştır.
Avrupa Sağlık Komisyonu yaz ayının başında üye ülkelerin beklenmeyen bir salgınla karşılaşması durumunda o ülkenin harcamalarını karşılamak üzere 1 milyar dolarlık bir fon ayırdığını açıklamıştır. Pek çok delege için paranın kime ödeneceği açık değildir ancak komisyonun genel niyeti üye ülkelerden antiviral almak üzere veya pandemik aşı almak üzere taahhüt veren ülkelere bir miktar finansal destek sağlanacaktır.
DSÖ influenza ekibinin başı Klaus Stöhr, olası bir pandemi ihtimalinin sadece şu andaki risk için değil, bundan sonra oluşabilecek daha uzak gelecekteki salgınlar için de hazırlanmak gerektiğini belirtmiştir. Pandemi birkaç onyılda bir ortaya çıkmaktadır. Bu durumda en uygun yaklaşım olası tüm salgınlar için, hatta bunlara her yıl gelişen normal grip aşıları da dahildir, tek bir aşı bulabilmektir. Ancak şu anda böylesine uzun bir araştırma için para yoktur.
Avrupa Influenza Konferansındaki bilim adamları H5N1 virüsünün dolaşmaya başladığı 1997’den bu yana daha virülan ve patojenik hale geldiğini söylemişlerdir. Kuş gribi virüsünde, Hemaglutinin (H) ve Nöraminidaz (N) adı verilen sadece yüzey antijenlerinde değil aynı zamanda iç proteinlerinde de muhtemelen pek çok genetik değişiklik olmuştur. Bu enzimler virüsün çoğalma oranını kontrol etmektedir ve bu genetik değişimlerin sonucunda virüs, insan vücudunun bağışıklık sisteminin baş edemeyeceği bir hızda çoğalmaya başlar.
Araştırmacılar kediler ve yabani gelincikler gibi hayvan modellerinde grip enfeksiyonu oluşturmuş ve H5N1’in hayvanlar arasında daha hızlı yayıldığını ve hayvanların beyin, barsak ve akciğerlerini enfekte ettiğini göstermiştir.Virüs henüz insanlarda kolay yayılmamaktadır. Burada virüsün kediler arasında kolayca yayıldığı gibi insandada yayılması için ne gibi bir moleküler değişiklik gerektiğini tam olarak anlayamamıştır. Pandemiye neden olacak virüs tespit edildikten sonra ilk seri aşının hazırlanması için 4-12 aylık bir süre gerekmektedir. Bu süre içinde virüs dünyayı dolaşmış olacaktır.
19 Eylül 2005
Jakarta’da 3 çocuk kuş gribi şüphesiyle hastaneye yatırıldı. Çocuklardan ikisinin ilk test sonuçları H5N1 pozitif çıktı.
16 Eylül’de Endonezya Sağlık Bakanlığı başkentte 37 yaşında bir kadının kuş gribinden öldüğünü ve şu ana kadar görülen toplam vaka sayısının 4’e çıktığını bildirmiştir.
Güney Jakarta’da Ragunan Zoo hayvanat bahçesi bir hafta sonunda kartallar, tavuskuşları ve pigmy tavuklarının da dahil olduğu 19 ekzotik kuşun ölmesi nedeniyle 3 haftadır kapalıdır.
21 Eylül 2005
Vietnam devlet yetkilileri kış gelmeden önce antiviral ilaç stoğu yapmaya başlayacaklarını açıkladılar. Ulusal çapta 800 hastanede tarama yaparak insanlarda gelişebilecek vakaların erken tespitini arttıracaklarını eklediler.
Vietnam’dan son zamanlarda yeni bir vaka bildirilmemesine rağmen bu hafta Vietnam’da Temmuz ayında ölmüş bir kişide H5N1 kuş gribi tespit edildiği bildirildi.Bu vaka ile birlikte Aralık 2004 ortasından bu yana Vietnam’daki vaka sayısı 21’i ölümle sonuçlanan 64 vakaya çıkmıştır.
22 Eylül 2005
The Lancet dergisinde yayınlanan iki çalışmaya göre kuş gribi virüsü ile başlayacağı öngörülen dünya çapında salgının önlenmesi ve kuş gribinin tedavisi ile ilgili iyi olmayan haberler verildi.
İlk çalışma Amantadin ve Rimantadin isimli iki antiviral ilaca karşı gelişen direnç ve bu direncin dünyada yayılımı ile ilgili idi.
Diğer çalışma ise belki daha da endişe vericiydi. Bu da pandemik grip aşısının yaşlılarda çok etkin olmaması idi.
23 Eylül 2005
Finansal servisler endüstrisinden temsilciler, özel sektörün pandemiye hazırlık açısından bir başlangıçta bulunması ümidiyle kuş gribi uzmanları tarafından New York’ta bir brifing aldı.
Toplantı biyogüvenlik merkezi tarafından organize edildi.
Amerika Merkezi Bilgilendirme operasyonları direktör yardımcısı James Pavitt “Pandeminin geldiği haberini bir casustan duymamız gerekmiyor” dedi.
Robert Shapiro (1990’ların sonlarında Amerika’da ticari ve ekonomik ilişkilerde sekreterlik yapmıştır) pek çok uzmanın söylediği gibi pandemi vurduğunda, küçük ülkelerin bundan en büyük ekonomik zararı göreceğini söylemiştir. Çünkü pandemi tek bir salgın şeklinde değil, dalgalar halinde salgınlar şeklinde vuracaktır ve işe gelememeler ve belirsiz finansal iklim işletmelerin sıkıntıya girmesine neden olacaktır.
Firmalar bu dönemde ekonominin devamı ve ticari çökmeden korunmak için ne yapabilir? Pandemi vurduğunda ve transportasyon gibi hayati işlevler durduğunda firma elemanlarının evlerinden çalışabiliyor olmaları gerekmektedir.
26 Eylül 2005
Uluslar arası komite, hayvanlarda kuş gribinin kontrol altına alınması için gereken 3 yıllık plan için 100 milyon doların 20 milyon dolarına şu anda ihtiyaç olduğu konusunda uyarmıştır.
Yüksek derecede patojenik Kuş Gribinin Progresif Kontrolü için Global Strateji, Mayıs 2005’te Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Organizasyonu (FAO) ve Dünya Hayvan Sağlığı Organizasyonu (OIE) ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ-WHO) tarafından kabul edilmiştir. Gerekli para, yeni ortaya çıkan hastalıkların veteriner taraması ve laboratuar çalışmalarının arttırılmasında kullanılacaktır.
Ancak şu ana kadar ülkelerden sadece $16.5 milyon dolar toplanmıştır: Almanya (6 milyon$), İsviçre (4 milyon$), Amerika (6 milyon$) ve Japonya (0.5 milyon$). Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Organizasyonu (FAO) 2 milyon Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Organizasyonu koymuştur.
29 Eylül 2005
Şu anda Endonezya’da çok sayıda şüpheli kuş gribi vakası bulunmaktadır. Perşembe günü Reuters Bakanlık yetkililerinin hastanelerde araştırılmakta olan 50 vaka bulunduğunu açıkladığını bildirmiştir. Endonezya’da Eylül ayında görülen 4. vakadan sonra kuş gribi virüsü açısından surveyans (tarama) çabaları arttırılmış ve halkın bu konudaki endişeleri de artmıştır.
Hastalığın bulguları Dengue ateşi gibi diğer hastalıklarla karışabilecek bulgulardır ve hastanede araştırılan vakaların büyük kısmı kuş gribi çıkmayabilecektir.
Amerika Ulusal Alerji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü (NIAID) ve MedImmune Inc. Kuş gribine karşı birlikte aşı geliştirme kararı almışlardır.
Bu proje, hemaglutinin olarak adlandırılan ana influenza yüzey proteininin kuşlarda bilinen 16 varyasyonunun her birine karşı en az bir aşı üretmek şeklinde olacaktır. Bu protein (hemaglutinin, H) grip virüsleri isimlendirilirken kullanılan “H” harfidir, örneğin H5N1 gibi.
İnsan influenza virüsleri genellikle H1, H2 ve H3 tipindedirler. Potansiyel dünya çapında bir salgın yaratacak grip virüsü, insanların daha önce hiç karşılaşmadığı, muhtemelen bu tiplerden farklı bir tipte olacaktır. Şu anda olaşan kuş gribi virüsleri H5 ve H7 tipindedir ve H5 özellikle araştırmacıların üzerinde yoğunlukla durduğu tiptir.
Bilim adamları dünya çapında salgın yapma riski taşıyan influenza virüsünün bazı genlerini, zayılatılmış insan virüsünün içerisine yerleştirip yeni bir aşı üretmeye çalışacaklar.
Bunu başarabilmek muhtemelen yıllar sürecek. Şu ana kadar düşük dozlarda etki gösteren bir kuş gribi virüsü aşısı hazırlanamamıştır.
30 Eylül 2005 Güney Doğu Asya Birliğine bağlı 10 üye ülke kuş gribini sınırlamak için 3 yıllık bir plan imzalamıştır. Bu plana göre Tayland surveyans ve tanı, Malezya yayılımın sınırlandırılması ve acil önlemler, Endonezya stratejik aşılama aktiviteleri, Filipinler halkın bilgilendirilmesi ve Singapur ise uygun bir şekilde bilgi paylaşımı konularında önderlik yapacaktır.
Güney Doğu Asya Birliği başkanları yeniden tavuk ihracatı yapabilme sürecini hızlandırabilmek için “hastalıksız bölge” oluşturma konusunda da anlaşmaya varmıştır.
Bu işlemler için şu anda 2 milyon USD taahhütü vermişlerdir.
Ekim 2005
Yunanistan ülkenin Veteriner Enstitüleri Merkezi tarafından Doğu Ege adası olan Sakız adasında bir hindide kuş gribi saptanması ile birlikte, kuş gribinin sıçradığı ilk AB ülkesi olmuştur. Virüsün H5 virüsü olduğu belirlenmiştir ancak H5N1 olup olmadığı kesin değildir.
DSÖ, dünya çapında bir salgın açısından alarm düzeyi olarak hala düzey 3’te olunduğunu çünkü virüsün insanlarda enfeksiyon yapabildiğini ancak henüz kolayca insandan insana atlayamadığını söylemiştir.
13 Ekim’de DSÖ, Hayvan Sağlığı için Dünya Organizasyonu (OIE) tarafından Türkiye’deki evcil kuşlardan alınan örnekte H5N1 kuş gribi virüsü olduğunu doğrulanmıştır. Bundan bir gün sonra da Romanya’daki virüsün kuş gribi olduğu doğrulanmıştır.
10 Ekim 2005’te Endonezya’dan 5. H5N1 kuş gribi vakası bildirilmiştir. Bu vaka 21 yaşında Sumatra’lı bir adamdır. Bu kişiyle birlikte toplam insan enfeksiyonu sayısı 117’ye çıkmıştır.
7 Ekim 2005 80 ülkeden delegeler ve uluslar arası makamlar Washington DC’de toplanıp kuş gribi ile en iyi savaşma yollarını tartışmaya başladılar.
Bu toplantıda sağlık uzmanlarının çalışma ve virüsü durdurabilmesi için bilgi paylaşımının en hızlı şekilde yapılması konusunda anlaşmaya varılmıştır.
Başkan George Bush’un bugün aşı üreticileri ile görüşmesi beklenmektedir.
10 Ekim 2005
Türkiye ve Romanya’da görülen H5N1 salgınlarından sonra Avrupa’da H5N1 kuş gribi salgını korkusu alevlenmiştir. Türkiye’de bir çiftlikte 1000’den fazla kuş ölmüştür ve yetkililer bu bölgeye yakın yerlerdeki tüm diğer kuşları öldüröüştür. Romanya’da göçmen kuşların durak yeri olan Danube delta’da bir kasaba, 36 kuşun ölümünden sonra karantinaya alınmıştır.
Avrupa Komisyonu Türkiye’den tüm canlı kuş veya kuş tüyü ürünü ithalini durdurmuştur.
13 Ekim 2005
H5N1 virüsü Avrupa’yı vurdu.
Türkiye’deki H5N1 vakalarının konfirmasyonu ve Romanya’daki kuş gribi vakalarından sonra Avrupa Birliği komisyonu bugün öğleden sonra ve yarın için acil toplantı düzenlemiştir. Komisyonun beyanatında Türkiye’den alınan örneklerden tespit edilen kuş gribi virüsünün, Asya’da bu yaz salgın yapan virüse benzer olduğu söylenmiştir.
Kuş gribi ve göçmen kuşlar konusunda uzman olan kişiler yarın toplanarak göçmen kuşların H5N1 kuş gribi virüsünü Avrupa’ya yayma konusunda taşıdığı risk ve insanlarda hastalık gelişme riskini önlemek üzere alınması gereken önlemler konuşulacaktır.
14 Ekim 2005
Gümrükteki gecikme nedeniyle Romanya’daki ölü kuşlardaki virüsün H5N1 olup olmadığı henüz konfirme edilmemiştir. Avrupa Birliği Komisyonu, bu kadar tehlikeli bir materyalin, Avrupa Birliği Komitesi referans laboratuarlarına ulaştırılmasında gümrük prosedürleri nedeniyle oluşturdukları sorun ve gecikme için bugün bir açıklama yayınlamıştır.
Sonuçlar Cumartesi öğleden sonraya kadar beklenmemektedir.
Dün İngiltere House of Lords’ta kuş gribi salgını riskini konuşmak üzere bir komite toplanmıştır. Bu toplantıda Romanya’daki vakaların kuş gribi virüsü olması olasılığının çok yüksek olduğu ve H5N1 kuş gribi virüsünün Avrupa’ya girdiği söylenmiştir.
Yeni vakaların, kuş gribi virüsünün göçmen kuşlarla yayıldığını konfirme ettiği görülmüştür. Türkiye’deki çiftliklerdeki konfirme H5N1 vakaları, kümes hayvanlarının serbest dolaştığı ve muhtemelen vahşi kuşlarla temas ettiği hindi çiftliklerinde meydana gelmiştir. Ördekler, kazlar ve kuğular kuş gribi virüsünü taşıyan türlerdir ve genellikle uzak bölgelere yolculuk ederler.
Bu kuşların bu kış Türkiye’den geçerek kuzey Afrikaya gidecekleri tahmin edilmektedir. Ancak Avrupa’nın hemen yanında gelişen H5N1 vakaları virüsün Avrupa’ya yayılımı ve bu konuda alınması gereken önlemlerle ilgili hazırlık yapmaları yönünde uzmanların uyarılarda bulunmasına neden olmaktadır.
Pazartesinden bu yana İngiltere’de araştırma için etiketlenen ve avcılık çerçevesinde vurulan kuşlarda dahil olmak üzere vahşi kuşlarda kuş gribi virüsü taramamasına başlayacaklardır. Avrupa Birliği uzmanlarının çiftliklerdeki hayvanların vahşi kuşlarla temasının önlenmesi ve insanların vahşi kuşlarla temas riski açısından öneri yayınlaması beklenmektedir.
17 Ekim 2005
Romanya’daki kuş gribinin H5N1’e bağlı olduğu açıklanmıştır. İlk salgından 60 km uzakta ikinci bir salgın olduğu da bildirilmiştir.
Türkiye’deki otoritelerden İran’la sınır bölgesinde olması muhtemel 2. salgın ile ilgili bilgi istenmiştir.
18 Ekim 2005
Kuş gribine karşı ilaçlara karşı panik şeklinde oluşan aşırı talep, ilaç fiyatlarının yükselmesine ve e-Bay gibi web sayfalarında halka açık müzayede şeklinde ilaç satışına neden olmuştur.
E-Bay Salı günü grip ilacı olan Tamiflu’nun fiyatının kutu başına 174 Amerikan dolarına çıkması nedeniyle web sayfasından kaldırmıştır. İlaç firmasının sözcüsünün “Reçete ile satılması gereken hiçbir ilacın sitede listelenmesine izin vermediklerini” açıklaması üzerine E-Bay’de Tamiflu ilaç listesinden çıkartılmıştır.
İsviçre ilaç firması olan Roche Holding AG, tüketiciyi reçetesiz Tamiflu almaması konusunda uyarmıştır. Buradaki endişelerden birisi ilacın kontrolsüz kullanımı sonucunda virüsün ilaca dirençli hale gelebilmesi ihtimalidir. Hindistan ilaç firması Cipla Ltd Tamiflu’nun jenerik versiyonunu üretmek üzere çalışmaya başlamıştır. Roche diğer bir firmanın bu ilacı üretime geçmesinin muhtemelen 2-3 yıl alacağını söylemiştir.
24 Ekim 2005
İngiliz yetkililer, güney İngiltere’de 16 Ekim’de karantina ünitesinde ölen, Güney Amerika’dan gelen bir papağanda H5N1 kuş gribi virüsü tespit etmişlerdir. Bu vaka Batı Avrupa’daki ilk kuş gribi vakasıdır ve pandemi gelişmesi endişeleri geçene kadar acil olarak ekzotik kuşların transportu durdurulmuştur.
Güney Amerika, Surinam’dan gelen papağanın kuş gribini, yolculuğu sırasında aynı kafeste birlikte bulunduğu Tayvan’dan gelen 216 kuştan almış olduğu düşünülmektedir. Kuş gribi virüsünün Güney Amerika kadar uzak bir bölgeye yayılmış olduğu düşünülmemektedir.
Şu anda karantina ünitesinde bulunan tüm diğer kuşlardan örnek alınarak kuşlar imha edilmiştir. Karantina önlemlerinin bu kuşlarla temas etmiş olan tüm kişilerin karantinaya alınması şeklinde arttırılması tartışılmaktadır. Epidemiyoloji uzmanları kuş ithalinin yasaklanmasının, Avrupa Birliğinde silah ve ilaç pazarından sonra 3. en büyük Pazar olan ekzotik kuş pazarının yasa dışı yollarla yapılmasına neden olabileceğine dikkati çekmektedir.
Henüz H5N1 kuş gribi virüsünün diğer grip virüsü tipleriyle gen alışverişi yaparak insandan insana bulaşabilir hale geldiğine dair bir kanıt yoktur. Sıkıı karantina önlemleri almaya devam etmek kuş gribi virüsünün kuşlar dışındaki diğer türlere atlamasını önleyecektir.
Kuş Gribi Özel Dosyası'na dönmek için tıklayınız
Dünyada Grip Sayfasına gitmek için tıklayınız
Ana Sayfaya dönmek için tıklayınız
|