Göçmen Kuşların Uçuş Yolları & Kuş Gribinin Yayılımı Kuş gribi çalışma grubu, FAO 01.09.2005
Vahşi göçmen kuşlar aracılığıyla yayılan yüksek derecede patojenik kuş gribi riski
Yüksek derecede hastalık yapma yeteneğine sahip kuş gribi H5N1 virüsü, vahşi su kuşlarının göç rotası boyunca güney Asya’da insanların yoğun olduğu bölgelere ve Afrika ve Avrupa’ya yayılma riski potansiyeli bulunmaktadır. Ağustos 2005’te Rusya ve Kazakistan’da görülen salgınlar kuş gribinin yayılımında vahşi kuşların muhtemel rolünü göstermektedir. Her ne kadar ana uçuş yollarının kompleks olması ve hangi vahşi kuş türlerinin kuş gribi virüsünü taşıdığının bilinmemesi nedeniyle kuş gribinin tam olarak hangi bölgelere yayılacağını tespit etmek güçtür. Bununla birlikte H5N1 kuş gribi virüsünün yakın bir gelecekte Sibirya’dan Hazar Denizi ve Karadeniz bölgesine yayılacağı tahmin edilebilir.
Bazı kuşlar şu anda Rusya’da kuş gribi ile yeni enfekte olmuş Novosobirsk ve Altay bölgesinde yuvalanmış durumdadır ve gelen kışla birlikte bu bölgelerden yukarıda bahsedilen Hazar Denizi ve Karadeniz bölgesine göç edecek ya da Afrika veya Avrupa uçuş yolu üzerinde dinlenme noktalarında duraklayacaklardır. Kuş gribinin kesin yayılım riski ise ancak kuş gribi virüsünü hastalanmadan taşıyabilen kuşların tespit edilmesi ve bu kuşların uçuş yollarında dinlenme bölgeleri ve bu bölgelerde kümes hayvanları üretim tesislerinin bulunması gibi faktörlerin net olarak bilinmesine bağlıdır.
Kuşların göç yolları güneybatı Asya ve bazı Akdeniz ülkelerini içermektedir ve henüz bu bölgelerde hastalık görülmemiştir. Hindistan ve Bangladeş risk altındadır. Özellikle Bangladeş (ve daha az olmakla birlikte Hindistan) büyük sayıda evcil ördeğe sahiptir ve bu ülkeler vahşi kuşların ana göç yolları üzerindedir ve kuşların durduğu önemli kışlatma yerleri olarak bilinmektedir. Bu ülkeler yeni ve yaygın bir H5N1 kuş gribi enfeksiyonu için bir potansiyeldir.
Yine 2006 baharındaki kuş göçleri sonrasında, kuşların güney bölgelerden geri dönüş için uçuş rotaları, Rusya’nın Avrupa’ya yakın bölgelerinden kalkan ve Siberya’dan kalkan kuşların rotaları ile çakışacağı için, H5N1 kuş gribi virüsü Avrupa’ya da yayılabilir.
Giriş
Yüksek derecede hastalık yapma yeteneğine sahip H5N1 kuş gribi virüsü, güneydoğu Asya’daki kümes hayvanlarında 2003 yılından beri görülmektedir. Yakın zamana kadar kuş gribi salgını Endonezya, Vietnam, Tayland, Lao PDR, Kamboçya ve Çin ile sınırlıydı. Fakat 2005 Temmuz ayının sonlarından bu yana H5N1 kuş gribi virüsü kuzey batı bölgelere yayılmış ve hem Rusya hem de Kazakistan’da vahşi kuşlarda ve evcil kümes hayvanlarında salgınlar bildirilmiştir. Rusya’da altı yönetim bölgesinde, Kazakistan sınırında salgınlar görülmüştür. Moğolistan’da Ağustos ayının başında kuzeyde bulunan iki gölde 90 adet göçmen kuşun öldüğü tespit edilmiştir. Bu kuşlardan influenza A H% virüsü tespit edilmiştir.
Çin’de Nisan ayından Ağustos ayına kadar olan dönemde 6000 göçmen kuş H5N1 enfeksiyonu nedeniyle ölmüştür.
Vahşi kuşların kuş gribi virüsünün yayılımındaki rolü
Uzun zamandır vahşi kuşların tüm dünyada kuş gribi virüsü için rezervuar olduğu bilinmekteydi. Bu bir endişe oluşturmaktaydı çünkü bu kuşlar uluslar arası sınırlar boyunca uzun mesafelerde uçuyordu. Vahşi kuşlar insanlara yeni influenza virüslerinin taşınmasında ve bu virüsün insanlarda dolaşan insan gribi virüsleri ile etkileşip tamamen yeni bir grip virüsü olarak ortaya çıkmasına neden olarak görülmektedir.
İnfluenza virüsü fomitler aracılığı ile kolayca yayılmakta ve suda canlılığını koruyabilmekte ve yayılabilmektedir. Daha da ötesi bazı ördek türleri hiçbir hastalık belirtisi göstermeden influenza virüslerini taşıyabilmektedir. Genç ördekler en yüksek enfeksiyon ve hastalığu yayma oranına sahiptir. Kuşlar kuzeydeki bölgeleri terk ettiğinde, yaz sonunda en yüksek virüs titresi görülür, virüs titresi kuşlar güneye doğru ilerledikçe azalır.
2005 Kuş gribi salgını ve göçmen kuşların ana uçuş rotaları
Kaynak: Wetlands Internetional - EMPRES

Vahşi kuşlar tarafından taşınan düşük patojeniteye (hastalık yapma yeteneğine) sahip kuş gribi virüsleri ile salgınlar geçtiğimiz on yılda evcil kümes çiftliklerinde görülmekteydi. Ancak yaklaşık son 40 yıldır vahşi kuşlarda büyük bir salgın görülmemişti. Son yıllarda Avrupa’da vahşi kuşlarda yapılan taramalarda ölü vahşi kuşlarda pek çok influenza A H5 ve H7 virüs alt tipleri tespit edilmiştir.
Klinik olarak hastalık belirtisi göstermeyen vahşi kuşlardaki yoğun taramalarda hiçbir H5N1 virüsüne rastlanmamıştır. H5N1 virüsü 2003-2004 yıllarında ancak ölü veya ölmekte olan kuşlardan tespit edilmiştir. Bu da şu anda dolaşmakta olan H5N1 kuş gribi virüsünün bazı ördekler de dahil olmak üzere vahşi kuşlarda da yüksek oranda hastalık yapma yeteneğine sahip olduğunu göstermektedir.
Vahşi kuşlarda bildirilen kuş gribi vakaları 2004-2005
|
ÜLKE |
TÜR |
KUŞ GRİBİ TİPİ |
TARİH |
Hong Kong |
Doğan |
H5N1 |
Ocak 2004 |
|
Kamboçya |
Hayvanat bahçesindeki vahşi kuşlar |
H5N1 |
Şubat 2004 |
|
Japonya |
Karga |
H5N1 |
Mart 2004 |
|
Kore |
Saksağan |
H5N1 |
Mart 2004 |
|
Tayland |
Güvercin, Leylek, Karabatak, kırmızı boyunlu kumru |
H5N1 |
Aralık 2004 |
|
Çin |
Gri balıkçıl |
H5N1 |
Aralık 2004 |
|
Çin |
Çizgili başlı kazlar, büyük siyah başlı martılar, kahverengi başlı martılar, kızıl kuşaklı ördek, büyük karabataklar |
H5N1 |
Nisan 2005 |
|
Moğolistan |
Çizgili başlı kazlar, ötücü kuğu kuşu |
H5 |
Ağustos 2005 |
|
Rusya |
Vahşi kuşlar |
H5N1 |
Ağustos 2005 |
|
Kazakistan |
Vahşi kuşlar |
H5N1 |
Ağustos 2005 |
|
Romanya |
Kümes hayvanları |
H5N1 |
Ekim 2005 |
|
Türkiye |
Kümes hayvanları |
H5N1 |
Ekim 2005 |
|
Yunanistan |
Kümes hayvanları |
H5N1 (Şüpheli) |
Ekim 2005 |
|
İngiltere |
Papağan |
H5N1 * |
Ekim 2005 |
|
Hırvatistan |
Tavuklar |
H5N1 (Şüpheli) |
Ekim 2005 |
* Sadece 1 papağanda görüldüğü için salgın olarak kabul edilmiyor
Sonuç
Şu anda elimizde olan epidemiyolojik verilere dayanarak kuş gribi virüsünün yayılmasında vahşi su kuşlarının önemli bir rol oynayabileceğini ve bu kuşların kuş gribi virüsünün kaynağı olduğu bilinmektedir.
Kuş Gribi Özel Dosyası'na dönmek için tıklayınız
Dünyada Grip Sayfasına gitmek için tıklayınız
Ana Sayfaya dönmek için tıklayınız
|